demokratik öğrenme ortamı

Demokratik Öğrenme Ortamı Olarak Okul

 

Bir çok insan demokrasinin yalnızca bir yönetim biçimi olduğunu düşünür. Ancak demokraside eğitimin görevi, çocukların ve gençlerin toplumun üyesi olmalarını sağlamak, katılımı sağlamak ve toplum yaşamında karşılıklı roller üstlenebilmelerine olanak tanımaktır.

İnsanlar demokratik bir düzende yasamak ve onu sürdürmek istiyorlarsa bu tür yasamın ne anlama geldiğini ve nasıl işlediğini öğrenmedirler. Demokratik okullar da demokrasi şans eseri ortaya çıkmamaktadır. Demokratik okullar eğitimcilerin demokrasiyi yaşma geçiren öğrenme fırsatları yaratmaları ile ortaya çıkar. Demokratik yaşam şeklini öğrenmek için tasarlanan fırsatlar okul yaşamının dayandığı yapıya ve gelişime uygun olmalıdır. Ayrıca öğretim programı da öğrencilere demokratik deneyimler sunmalıdır.

Demokrasi kişisel ilgi kuramı olarak görülmemelidir, ortak yararı aramak en önemli özelliğidir. Bu nedenle demokratik topluluk öğrencileri rekabetten çok dayanışmaya ve işbirliğini ön planda tutarlar. Öğrenciler kendi iyi hallerinden ve başarılarını diğerleri ile olan ilişkilere bağlarlar ve diğerlerine yardım ederek sosyal yaşamı geliştirecek düzenlemeler yaratırlar. Bu yapılanma ve gelişmeler, kişilerin adalet, güç, onur ve kişisel saygı hakkında dersler aldıklarını bir tür gizli öğretim programı yaratır.

Demokratik Öğretim Programı : Böyle bir öğretim  programı, büyük bir bilgi birikimine ulaşılması ve kişilerin düşüncelerinin diğerleri tarafından öğrenilmesi olanaklarını sağlar. Öğrencilerine demokratik topluluklarda katılımı öğrenmeleri ve deneyim edinmeleri amacıyla fırsatlar yaratan eğitimciler, öğrencilerin yeni fikirler aramalarına ve bu fikirleri dile getirmelerine yardımcı olurlar.

Demokratik bir öğrenci topluluğunda hiç kimse bilginin ve yorumun tek başına sahibi olduğunu ileri süremez.

Dayanışmalı ve İşbirlikli Öğrenme : sınıflarda öğrenciler ; bireysel olarak bir birleri ile yarışarak veya küçük gruplar halinde birbirleri ile iş birliği yaparak öğrenirler. Öğrencilerin ne zaman bireysel , ne zaman yarışarak yada bir birleri ile iş birliği yaparak çalışacaklarına ve bu yollardan biriyle çalışıp çalışmamalarının gerekip gerekmediğine genelde öğretmenler karar vermektedir.

Öğrencilerin birlikte çalışmaları, işbirliği yapmaları gerektiren öğrenme hedeflerinin gerçekleşmesini desteklemekte ve birlikte çalışarak öğrenmeye olanak sağlamaktadır.

İşbirliği yapılması dayanışmayı da yanında gerektirmektedir. Grup halinde öğrenmeyi geliştirmede iki farklı yaklaşım vardır. Bu yaklaşımlar dayanışmalı ve işbirlikli öğrenmedir. Dayanışmada öğrenmeyle ilgili kavramlar ilk olarak sanat dallarında ve üniversitelerdeki akademik çevrelerde gelişmiş, sonrada iş yaşamında ve eğitim uygulamaların da önem kazanmıştır. İş birlikli öğrenme ile ilgili kavramlar ise öncelikle eğitim psikolojisi ve grupla öğrenim ile ilgili çalışmalarla ortaya çıkmış ve eğitim süreçlerin de uygulanmıştır.

İşbirlikli öğrenme basitçe; öğrencilerin küçük gruplar halinde çalışarak ve birbirlerinin öğrenmesine yardım ederek öğrenmeyi gerçekleştirme süreci olarak kabul edilebilir. Böyle bir süreçte genelde benzer düzeydeki öğrencileri bir araya getirerek öğrenmelerini sağlamak amaçlanmaktadır. İşbirlikli öğrenme öğrencilerinin küçük gruplar oluşturarak bir sorunu çözmek yada bir görevi yerine getirmek üzere ortak bir amaç uğrunda birlikte çalışma yoluyla bir konuyu öğrenme yaklaşımıdır.

İşbirlikli öğrenmede ortamın demokratikleştirilmesi ve insancıllaştırılmasına katkı söz konusudur. İşbirlikli öğrenmede grup üyeleri grubun bir bütün olduğunu, grubun başarısından yada başarısızlığından her üyenin sorumlu olduğunu bilemesi gerekir.

İşbirlikli öğrenme olumlu ve karşılıklı bağlılık gerektirir. Olumlu ve karşılıklı bağlılık grubun her üyesinin etkin olarak görev alması ve grubun başarısında rol oynaması anlamına gelir.

İşbirliği içinde olan bir grubun üyesi olarak öğretmenin önemli yanlarından biride işbirlikli olarak çalışmadan sonra ortaya çıkan kendi kendini sorgulamadır. Grup üyeleri hangi ilişkilerin yolunda gittiği hakkında konuşmaya gereksinim duyarlar ve hangi tür gelişmelerin gerçekleştirebileceğini tartışmak isterler. Takımlar takım çalışmalarını değerlendirmeleri konusunda cesaretlendirilmelidirler. Öğrenciler çalışmalarını gözden geçirip değerlendirdiklerinde ve gelişme için amaçlar belirlediklerinde daha başarılı olmaktadırlar.

İşbirlikli öğrenme, planlı yada plansız bir sosyal etkileşim süreci aracılığıyla gerçekleştirmektedir. Öğrenme ortamının doğası konuyla düzenli ilgilenmeyi ve etkileşimli çalışmayla birliktelik üst düzey öğrenmeyi ön plana çıkartmaktadır.

İşbirlikli Öğrenmede Öğretmen ve Öğrencilerin Temel Konumları

 

Öğretmenler Öğrenciler
 

  • Öğrencilere yardım ve rehberlik eden
  • Öğrencilerin öğrenme biçimlerine değer veren
  • Öğrencilere dersler için kaynak sağlayan
  • Öğrencilerin işbirliği yapmaya yönelmesini destekleyen
  • Öğrencilerin çalışmaya başlatan
  • Öğrencilere dersle ilgili çoklu bakış açıları sunabilen
  • Dersin önemli noktalarını vurgulayan
  • Öğrencileri öğrenme deneyimlerinin tasarımcıları haline getiren
  • Derslerde uzman bir sorgulayıcı olan
  • Öğrenme ortamını öğrencilerden biri gibi öğrenen olarak paylaşan

 

 

·         Bilgilerini yapılandıran

·         Karmaşık sorunları çözebilen

·         Grup halinde çalışabilen

·         Grupta işbirliği yapabilen

·         Derslerle ilgili konularda çoklu bakış açısına sahip olan

·         Derslerle ilgili sorunları kendileri araştırarak çözen

·         Zamanı ve öğrenme süreçlerini önemseyen

·         Hem bireysel hem de işbirliği yaparak öğrenen

·         Yalnızca iyi not almak için çalışmayan ve öğrenmenin öneminin farkında olan

·         Öğrendiklerini arkadaşlarıyla paylaşan

 

 

Demokratik Eğitimin Nitelikleri

  1. Demokratik hayat için, tutum ve anlayış geliştirmeye çalışır.
  2. Demokrasi içinde bir hayata hazırlar.
  3. Fertleri başarılı bir hayat ulaştırmak için konu alanlarını uygulamalı şekilde kullanır.
  4. Öğrenmede, düşünme ve kalıcı davranış değişiklikleri yaratmayla ilgilenir.
  5. Öğrenme için toplum hayatında geçerli yaşantılar sağlar.
  6. Fertlerin çevreleriyle ilişkilerine yönelik deneysel etkileşim sağlar.
  7. Grup hedeflerine bilinçli katılım ve kendini denetleme alışkanlığı geliştirir.
  8. İşbirliği içinde birlikte çalışmaya yönelik tutumu esas alır.
  9. Öğrencilerin kendi gelişim ve öğrenmelerini yönlendirmelerine yarayacak çaba, yetenek ve yaratıcılık esastır.
  10. Öğrencilerin kendi hedeflerini gerçekleştirmelerini sağlayacak kararları verebilmeleri için rehberlik yapılır.
  11. Ferdi farklılık ve yeteneklere göre değişik yaşantılar sağlar.
  12. Öğrenci karar verme, planlama, kendini disipline etme, değerlendirme ve faaliyette uyumlu olmaya özendirir.
  13. İlgi ve isteklere göre güdülenme vardır.
  14. Gençler yetişkin kültürü yanında kendi kültürlerini de meydana getirme çabasındadırlar.

 

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir